با وجود ممنوع شدن برخی توسعههای مهم آیرودینامیکی برای فصل ۲۰۲۷، فدراسیون جهانی اتومبیلرانی (FIA) همچنان اطمینان دارد که تیمهای فرمول یک نتوانستهاند مانند نسل قبلی خودروها، راهی برای شکستن مفهوم اصلی قوانین پیدا کنند.
FIA برای کاهش سطح نیروی رو به پایین (Downforce) و جلوگیری از جنگ پرهزینه توسعه میان تیمها، تغییراتی را در قوانین فصل آینده اعمال کرده که برخی مسیرهایی را که تیمها در سال ۲۰۲۶ بهشدت روی آنها کار کردند، محدود میکند.
از جمله این تغییرات میتوان به ممنوعیت بالههای اگزوز (تصویر پایین) و همچنین افزونههای پایه نگهدارنده بال عقب اشاره کرد. علاوه بر این، FIA محدودیتهایی را روی بالچههای کوچک نصبشده روی پوشش عملگر (Actuator Fairing) بال عقب اعمال کرده که نخستین بار از گرندپری موناکو روی خودروها دیده شدند.
دلیل ممنوعیتهای آیرودینامیکی ۲۰۲۷ چیست؟
با وجود اینکه FIA برخی مناطق کلیدی توسعه را محدود کرده، این سازمان معتقد است قوانین فعلی توانستهاند مانع از حرکت تیمها به سمت مسیرهای توسعهای شوند که باعث دشوارتر شدن تعقیب خودروها و کاهش کیفیت مسابقه میشود.
نیکولاس تومبازیس، مدیر بخش تکنفرههای FIA، معتقد است خودروهای ۲۰۲۶ از نظر میزان افت داونفورس هنگام دنبال کردن خودروهای دیگر، تقریباً در همان محدودهای قرار دارند که خودروهای نسل جدید در ابتدای فصل ۲۰۲۲ داشتند.
اما در آن زمان، تیمها با استفاده از آزادیهای موجود در قوانین، توانستند طراحیهایی توسعه دهند که جریان هوای پشت خودرو را بهشدت مختل میکرد.
نتیجه این شد که کاهش اولیه ۱۵ درصدی نیروی رو به پایین در فاصله ۱۰ متری پشت خودرو، در سالهای بعد به حدود ۳۵ درصد رسید. همچنین افت ۵ درصدی در فاصله ۲۰ متری، به حدود ۱۵ درصد افزایش پیدا کرد.
اما تومبازیس معتقد است FIA از اشتباهات گذشته درس گرفته و این بار شرایط متفاوت است.
او در پاسخ به پرسش The Race درباره موفقیت قوانین آیرودینامیکی فعلی گفت:
«فکر میکنم شرایط ما شبیه شروع فصل ۲۰۲۲ است، اما امسال کمی مقاومتر و کنترلشدهتر عمل کردهایم.»
«راهحلهای آیرودینامیکی مختلفی که تیمها پیدا کردهاند، هنوز نتوانستهاند مفهوم اصلی قوانین را خراب کنند.»
«در قوانین قبلی، چند بخش وجود داشت که واقعاً این مفهوم را بهشدت تضعیف کردند؛ بهخصوص صفحات انتهایی بال جلو، لبههای کف خودرو و تمام اجزای اطراف چرخهای جلو.»
«همه این موارد باعث شدند ویژگیهای جریان هوای پشت خودرو بسیار بدتر شود. ما از آن تجربه درس گرفتیم و امیدواریم این بار مشکلی مشابه رخ ندهد.»
آزادی طراحی همچنان وجود دارد
تومبازیس قبول دارد که برخی مناطق مهم توسعه آیرودینامیکی در سال ۲۰۲۶ FIA را غافلگیر کردند، اما معتقد است اصلاح قوانین برای سال آینده باعث کنترل شرایط خواهد شد؛ بدون اینکه آزادی طراحی تیمها کاملاً از بین برود.
برای مثال، محدودیتهای جدید در بخش اطراف عملگر بال عقب، منطقهای که تیمها از گرندپری موناکو برای اضافه کردن بالچههای کوچک از آن استفاده کردند، همچنان فضای کافی برای ایدههای خلاقانه باقی میگذارد.
تومبازیس گفت:
«برای مثال، ما انتظار راهحلهای مربوط به اگزوز را نداشتیم. چند راهکار در بخش بدنه خودرو وجود داشت که برای سال آینده اصلاح شدهاند.»
«اما در مجموع تلاش کردیم همچنان یک چالش جذاب برای توسعه خودروها باقی بماند.»
«ما به سمت یک رویکرد کاملاً محدودکننده نرفتیم. فکر میکنم شرایط فعلی از نظر ایجاد تعادل بین آزادی طراحی و نزدیک شدن عملکرد تیمها، در وضعیت مناسبی قرار دارد.»
«هنوز تفاوت عملکردی منطقی بین تیمها وجود دارد و انتظار دارم طی شش ماه آینده این فاصله کمتر شود.»
چالش مناسب برای رانندگان
با اینکه رانندگان فرمول یک بهشدت از قوانین جدید موتورهای ۲۰۲۶ انتقاد کردهاند، اما بیشتر آنها رفتار خودروهای جدید را تحسین کردهاند.
قوانین جدید باعث حذف سفتی شدید سیستم تعلیق و ارتفاع بسیار پایین خودروها در دوران گراندافکت قبلی شده است. همچنین کاهش داونفورس باعث شده خودروها در پیچها چالشبرانگیزتر باشند.
تومبازیس معتقد است FIA سطح دشواری خودروها را بهدرستی تنظیم کرده تا مشکلات نسل قبل تکرار نشود.
او گفت:
«این خودروها هنوز به نظر من برای رانندگان بسیار دشوار هستند. خوب است که این ماشینها خودروهایی نباشند که هر کسی بتواند با آنها رانندگی کند.»
«برخی بخشهای قوانین آیرودینامیکی باعث میشوند تیمها نتوانند تمام مشکلات یک خودرو را در یک پیچ برطرف کنند، بنابراین همچنان چالشهایی وجود دارد.»
«وقتی ما ۲۲ راننده برتر جهان را داریم، باید خودروهایی داشته باشیم که دقیقاً مثل رانندگی برای مادربزرگ من ساده نباشند.»
«همچنین ارتفاع خودروها را کمی افزایش دادهایم که باعث شده نسبت به سال گذشته خشن و شکننده نباشند. خودروها کمی سبکتر و کوچکتر شدهاند و رانندگان این موضوع را دوست داشتهاند.»
تغییرات بلندمدت در راه است
اگرچه تومبازیس از مسیر فعلی قوانین خودروها راضی است، اما تأکید دارد که نسل بعدی قوانین باید یک تغییر بزرگ ایجاد کند.
یکی از اهداف اصلی او کاهش وزن خودروهاست.
او گفت:
«آیا ما الان به جایی رسیدهایم که من دوست دارم؟ نه.»
«من دوست دارم خودروها حدود ۸۰ کیلوگرم دیگر سبکتر شوند و شاید کمی کوتاهتر و کوچکتر هم باشند.»
«این هدف ماست؛ اینکه یک گام بزرگ دیگر نسبت به چیزی که اکنون امکانپذیر است برداریم.»