بازگشت فرمول یک به آفریقا؛ رواندا در دهه ۲۰۳۰ میزبان گرندپری جدید می‌شود

فرمول یک در دهه ۲۰۳۰ با برگزاری یک مسابقه جدید در رواندا، پس از بیش از سه دهه به قاره آفریقا بازخواهد گشت.

توافق‌نامه میزبانی این مسابقه برای مدت ۱۰ سال امضا شده و قرار است از اوایل دهه آینده میلادی آغاز شود؛ بااین‌حال، فرمول یک و فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی (FIA) هنوز تاریخ دقیق نخستین مسابقه را اعلام نکرده‌اند.

قرار است یک پیست اختصاصی و جدید در منطقه بوگسرا (Bugesera)، در فاصله حدود ۴۰ کیلومتری جنوب کیگالی، پایتخت رواندا، ساخته شود. جزئیاتی مانند تاریخ برگزاری نخستین گرندپری و مراحل پیشرفت پروژه قرار است در آینده اعلام شوند.

این مسابقه نخستین حضور فرمول یک در آفریقا از سال ۱۹۹۳ خواهد بود؛ سالی که آخرین گرندپری آفریقای جنوبی در پیست کیالامی برگزار شد.

چرا بازگشت فرمول یک به آفریقا این‌قدر طول کشید؟

فرمول یک چندین سال است که تلاش می‌کند مسابقه‌ای را دوباره به تقویم خود در آفریقا اضافه کند. در این مدت، پیست تاریخی کیالامی در آفریقای جنوبی بارها به‌عنوان گزینه اصلی بازگشت مطرح شده بود.

بااین‌حال، مذاکرات هیچ‌گاه به توافق نهایی و قابل اجرا منجر نشد؛ حتی در مقاطعی به نظر می‌رسید این پروژه به مرحله تحقق نزدیک شده است.

در اوایل سال گذشته نیز مسئولان کیالامی امیدوار بودند با اصلاحات لازم در پیست، شرایط دریافت درجه یک تأییدیه FIA را فراهم کنند؛ مجوزی که برای میزبانی مسابقات فرمول یک ضروری است.

در مقابل، مذاکرات با مقام‌های رواندا پیشرفت بیشتری داشت. فرمول یک اعلام کرده است که در این کشور، «زیرساخت‌های اولیه مناسب و بهترین شریک» را برای برگزاری یک گرندپری پایدار پیدا کرده است.

آیا لوئیس همیلتون فرصت مسابقه در آفریقا را خواهد داشت؟

لوئیس همیلتون، قهرمان هفت‌باره جهان، مدت‌هاست از اضافه شدن یک مسابقه در آفریقا به تقویم فرمول یک حمایت می‌کند. او حتی پیش‌تر گفته بود که ممکن است بازنشستگی خود را به تعویق بیندازد تا فرصت حضور در چنین گرندپری‌ای را داشته باشد.

اما با توجه به اینکه رواندا هنوز تاریخ مشخصی برای ورود به تقویم ندارد و تنها از اوایل دهه ۲۰۳۰ به‌عنوان بازه احتمالی یاد شده است، حضور همیلتون در این مسابقه بسیار بعید به نظر می‌رسد. همیلتون اکنون ۴۱ سال دارد و تا آن زمان احتمالاً دوران حرفه‌ای او در فرمول یک به پایان رسیده است.

در مقابل، اگر پروژه کیالامی زودتر به نتیجه می‌رسید، احتمال برگزاری مسابقه‌ای در آفریقا در بازه زمانی کوتاه‌تری وجود داشت.

رواندا چگونه جایگاه خود را در ورزش جهان گسترش داده است؟

رواندا در سال‌های اخیر تلاش کرده است حضور بین‌المللی خود را در حوزه رویدادهای ورزشی افزایش دهد. این کشور با میزبانی رقابت‌های مختلف و حمایت مالی از تیم‌های مطرح ورزشی، از جمله باشگاه‌های فوتبال سطح بالا، به دنبال تقویت جایگاه خود در عرصه بین‌المللی بوده است.

بااین‌حال، برنامه تبلیغاتی «Visit Rwanda» با انتقادهایی نیز روبه‌رو شده است. سازمان عفو بین‌الملل این کارزار را تلاشی برای «منحرف کردن توجه‌ها از سابقه نامطلوب حقوق بشری» رواندا توصیف کرده است.

اصطلاح «ورزش‌شویی» نیز در چنین بحث‌هایی به استفاده از ورزش و رویدادهای بزرگ برای بهبود وجهه بین‌المللی یک کشور و کاهش توجه به انتقادهای سیاسی یا حقوق بشری اشاره دارد.

فرمول یک در مقابل، تأکید کرده است که هدف این گرندپری ایجاد میراثی بلندمدت از طریق توسعه گردشگری، جذب سرمایه‌گذاری، پرورش استعدادهای محلی و ایجاد فرصت‌های تازه برای جوامع و کسب‌وکارهاست.

واکنش مقام‌های رواندا و مدیران فرمول یک

پل کاگامه، رئیس‌جمهور رواندا، هنگام اعلام این توافق گفت:

«امروز متعلق به آفریقاست.»

او با اشاره به غیبت طولانی این قاره از تقویم مسابقات افزود:

«بیش از سه دهه است که معتبرترین رقابت اتومبیل‌رانی جهان بدون حضور این قاره برگزار شده و این توافق قرار است شرایط را تغییر دهد.»

محمد بن سلیّم، رئیس فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی، نیز این توافق را گامی مهم در گسترش جهانی ورزش‌های موتوری دانست. بن سلیّم در سال ۲۰۲۴ برای نخستین بار مراسم سالانه اهدای جوایز FIA را در آفریقا و در شهر کیگالی برگزار کرده بود.

استفانو دومنیکالی، مدیرعامل فرمول یک، این توافق را لحظه‌ای تاریخی توصیف کرد و گفت:

«آفریقا همواره بخشی از آینده فرمول یک بوده است. از همان ابتدا مصمم بودیم به شکلی درست، با شریک مناسب، تعهدی بلندمدت و چشم‌اندازی روشن برای ایجاد تأثیری معنادار به این قاره بازگردیم.»

جدول اطلاعات گرندپری رواندا