فدراسیون بینالمللی اتومبیلرانی (FIA) برای جلوگیری از توسعه طرحهای پیچیدهتر بالهای عقب موسوم به «ماکارنا» در فصل ۲۰۲۷، قوانین فنی فرمول یک را سختگیرانهتر کرده است.
با ورود خودروهای جدید فرمول یک در سال ۲۰۲۶، برخی تیمها به دنبال راههایی برای کاهش مقاومت هوا در مسیرهای مستقیم بودهاند. یکی از راهکارهای مورد توجه آنها، استفاده از بالهای عقب چرخانی است که هنگام تغییر حالت، میتوانند وارونه شوند.
فراری نخستین تیمی بود که این ایده را با طرحی موسوم به «ماکارنا» در آزمایشهای پیشفصل معرفی کرد. این بال از دومین مسابقه فصل در چین به آخر هفتههای گرندپری راه یافت و از پنجمین مسابقه فصل، در میامی، وارد رقابت شد. ردبول نیز در همان مقطع طرح اختصاصی خود را برای استفاده در مسابقه آماده کرده بود.
مکلارن هم بعدتر با طرحی که آن را «H-wing» مینامد، به این روند پیوست. این بال برای نخستین بار در گرندپری ایتالیا در ماه گذشته مورد استفاده قرار گرفت.
محدودیت جدید برای تغییر حالت بالها
تمام این طرحها پیشتر تأیید FIA را دریافت کرده بودند. فدراسیون قانونی بودن آنها را پذیرفته بود، مشروط بر اینکه زمان تغییر حالت بال از وضعیت مخصوص مسیر مستقیم به وضعیت مخصوص پیچها، از ۴۰۰ میلیثانیه بیشتر نشود.
با این حال، پیچیدگی فنی این سیستمها و احتمال تلاش تیمها برای استفاده حداکثری از زمان مجاز تغییر حالت، FIA را به بازنگری در مقررات واداشت.
بر اساس تغییرات جدید، حداکثر زمان مجاز برای تغییر حالت بال در فصل ۲۰۲۷ با کاهش ۲۵ درصدی، از ۴۰۰ به ۳۰۰ میلیثانیه خواهد رسید. بنابراین، تیمها باید مطمئن شوند که سیستم بال عقب خودروهایشان حتی تحت شرایط عملیاتی مختلف نیز از این محدودیت عبور نمیکند.
بررسی بالهای فراری و ردبول پس از تصادف ورستپن
FIA در ماه ژوئیه و پس از گرندپری بریتانیا، بالهای عقب فراری و ردبول را نیز بررسی کرده بود. این بررسیها در پی تصادف مکس ورستپن انجام شد؛ حادثهای که با مشکلی در همین بخش از خودرو ارتباط داشت.
پس از بازرسیها، فدراسیون به این نتیجه رسید که طرحهای مورد استفاده ایمن هستند. همچنین، تغییراتی که ردبول برای اصلاح بال خود انجام داده بود، از نظر FIA کافی بود تا این تیم بتواند به استفاده از آن ادامه دهد.
با وجود این تأییدیهها، فدراسیون تصمیم گرفت برای سال آینده محدودیت دقیقتری تعیین کند تا از پیچیدهتر شدن بیش از حد این طرحها و بهرهبرداری افراطی از زمان مجاز تغییر حالت جلوگیری شود.
آیا فراری برای تطبیق با قانون جدید مشکل خواهد داشت؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی منابع مطلع، انتظار میرود طرحهای فعلی فراری، ردبول و مکلارن بتوانند بدون تغییرات گسترده با محدودیت ۳۰۰ میلیثانیهای سازگار شوند. البته تیمها احتمالاً باید برای اطمینان از رعایت این زمان در تمام شرایط، تنظیمات و آزمایشهای بیشتری انجام دهند.
با این حال، ممکن است فراری نسبت به رقبای خود با چالش بزرگتری روبهرو شود؛ زیرا بال عقب این تیم چرخش بیشتری دارد.
در طرح فراری، فلپ بال بالایی در مجموع ۲۷۰ درجه میچرخد، در حالی که میزان چرخش در طرحهای ردبول و مکلارن حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ درجه است.
از نظر تئوری، طی کردن زاویه چرخش بیشتر میتواند زمان لازم برای تغییر حالت را افزایش دهد. با این وجود، منابع مطلع معتقدند که طرح فراری نیز باید بتواند به محدودیت جدید ۳۰۰ میلیثانیهای دست پیدا کند.
آیا تیمهای دیگر هم به سراغ بالهای ماکارنا میروند؟
با وجود سختگیرانهتر شدن مقررات، احتمالاً سایر تیمها همچنان این فناوری را برای فصل ۲۰۲۷ بررسی خواهند کرد؛ زیرا کاهش مقاومت هوا در مسیرهای مستقیم میتواند مزیت عملکردی قابل توجهی به همراه داشته باشد.
به همین دلیل، تغییر قانون لزوماً به معنای کنار گذاشته شدن بالهای چرخان نیست؛ بلکه تیمها باید طرحهایی توسعه دهند که ضمن حفظ مزایای آیرودینامیکی، سریعتر و در محدوده زمانی جدید عمل کنند.
جدول خلاصه تغییرات قوانین بال عقب فرمول یک
| موضوع | وضعیت فعلی در فصل ۲۰۲۶ | قانون جدید در فصل ۲۰۲۷ |
|---|---|---|
| حداکثر زمان تغییر حالت بال | ۴۰۰ میلیثانیه | ۳۰۰ میلیثانیه |
| میزان کاهش زمان مجاز | — | ۲۵ درصد |
| طرح فراری | چرخش ۲۷۰ درجهای فلپ بالایی | نیازمند رعایت محدودیت ۳۰۰ میلیثانیه |
| طرح ردبول | چرخش حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ درجه | انتظار میرود با تغییرات محدود سازگار شود |
| طرح مکلارن | چرخش حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ درجه | انتظار میرود با تغییرات محدود سازگار شود |
| احتمال استفاده سایر تیمها | در حال بررسی و توسعه | همچنان محتمل، به دلیل مزیت کاهش مقاومت هوا |