حالا که تأیید جدایی استبان اوکون از هاس احتمالاً به معنای پایان دوران او در فرمول یک ــ دست‌کم فعلاً ــ خواهد بود، نگاهی دوباره داریم به یکی از مقاطع سرنوشت‌ساز دوران حرفه‌ای او؛ زمانی که جورج راسل جای او را به‌عنوان گزینه بعدی مرسدس برای صندلی فرمول یک گرفت.
این مطلب، خلاصه‌ای از روایت مارک هیوز درباره چگونگی رخ دادن این اتفاق است که نخستین بار در سال ۲۰۲۱، همزمان با اعلام راسل به‌عنوان هم‌تیمی جدید لوئیس همیلتون، منتشر شد.
اگرچه گاهی نام اوکون در بحث‌های مربوط به آینده ترکیب رانندگان مرسدس مطرح می‌شد، در واقعیت زمانی که صندلی خالی می‌شد، تقریباً مشخص بود که این جایگاه به جورج راسل خواهد رسید.
اما در اواخر دهه ۲۰۱۰، دوره‌هایی وجود داشت که به نظر می‌رسید تنها مسئله زمان است تا اوکون به راننده آینده مرسدس تبدیل شود.
در واقع، او در گرندپری آلمان ۲۰۱۹ به‌شدت به جایگزینی لوئیس همیلتون که بیمار شده بود نزدیک شد؛ دقیقاً همان فرصتی که بعدها در اختیار راسل قرار گرفت.
اگر همیلتون آن آخر هفته در هوکنهایم از مسابقه کناره‌گیری می‌کرد، شرایط بارانی روز مسابقه تقریباً نمی‌توانست برای اوکون بهتر از این باشد. او راننده‌ای فوق‌العاده در شرایط خیس بود و علاوه بر آن، از قبل با مرسدس W10 به‌خوبی آشنایی داشت.
اوکون می‌توانست در باران برای پیروزی با مکس ورستپن، رقیب قدیمی‌اش از دوران فرمول ۳، مبارزه کند و حتی احتمالاً عملکرد بهتری نسبت به والتری بوتاس داشته باشد. چنین اتفاقی شاید مسیر کامل دوران حرفه‌ای او را تغییر می‌داد.
این اتفاق از نظر زمانی نیز بسیار مهم بود، چراکه توتو وولف در آن مقطع در حال بررسی تمدید قرارداد بوتاس بود. یک صندلی بالقوه برای فصل ۲۰۲۰ وجود داشت، اوکون همان سال به‌عنوان راننده سوم با تیم همکاری می‌کرد و این می‌توانست زمان کاملاً مناسبی برای ایجاد تغییر باشد.
یک عملکرد درخشان در گرندپری بارانی آلمان شاید می‌توانست قرارداد را برای او قطعی کند.
اما او فرصت مسابقه را به دست نیاورد و بدشانسی او این بود که فصل را بیرون از گرید سپری می‌کرد؛ درست در زمانی که جورج راسل، راننده جوان مرسدس، پس از قهرمانی مقتدرانه در فرمول ۲ سال ۲۰۱۸، در فصل نخست حضورش در فرمول یک با ویلیامز می‌درخشید، رابرت کوبیتسا را کاملاً شکست می‌داد و تیم را با سرعت خود تحت تأثیر قرار می‌داد.
اوکون هیچ‌وقت کاملاً قانع‌کننده نبود
در واقع، اوکون هیچ‌گاه آن‌قدر پرونده قدرتمندی برای خودش نساخت که مرسدس او را از یک راننده جوان تحت حمایت این تیم به گزینه طبیعی جانشینی همیلتون تبدیل کند.
هدف اصلی برنامه رانندگان جوان مرسدس، پیدا کردن ابرستاره بعدی فرمول یک است و در نهایت اوکون نتوانست به اندازه‌ای این ادعا را ثابت کند که جایگاهش کاملاً غیرقابل‌بحث باشد.
در مقابل، راسل در خودرو هیچ اشتباهی مرتکب نمی‌شد و بیرون از خودرو نیز همین روند را ادامه می‌داد.
اوکون پیش‌تر از پاسکال ورلاین، نخستین راننده جوان مرسدس، جلو زده و به گزینه مورد علاقه تیم تبدیل شده بود.
اوکون سریع بود و حتی می‌توان گفت ورلاین از نظر سرعت خام سریع‌تر بود. اما جایی در این مسیر، توتو وولف ــ که در سال ۲۰۱۶ با فراهم کردن فرصت حضور ورلاین در تیم مانور با پیشرانه مرسدس به ورود او به فرمول یک کمک کرده بود ــ تصمیم گرفت اوکون، قهرمان فرمول ۳ اروپا در سال ۲۰۱۴ و قهرمان GP3 در سال ۲۰۱۵، از این پس اولویت بالاتری داشته باشد.
در نهایت چنین تصمیم‌هایی تا حدی سلیقه‌ای هستند، اما ورلاین که در ۱۸ سالگی قهرمان DTM شده بود، به شکلی نتوانست همان تأثیری را ایجاد کند که اوکون ایجاد کرد.
در میانه فصل ۲۰۱۶، زمانی که منابع مالی ریو هاریانتو تمام شد، این دو در مانور هم‌تیمی شدند. بنابراین مرسدس از گرندپری بلژیک به بعد راننده جوان دیگرش، اوکون، را در اختیار تیم کوچک مانور قرار داد.
در مدت حضور مشترکشان، ورلاین با اختلاف قابل‌توجه ۰.۲۴۵ ثانیه در تعیین خط، با نتیجه ۵ بر ۲ از اوکون جلو بود. البته ورلاین نیم‌فصل زودتر از اوکون کار خود را آغاز کرده بود.
ورلاین در آن فصل پنج بار توانست مانور را به Q2 برساند که دستاوردی فوق‌العاده بود و دورهای نخست او تقریباً همیشه بسیار خوب بودند.
اما اوکون هرچه تجربه بیشتری به دست آورد، عملکرد بهتری نشان داد و در گرندپری برزیل در شرایط بارانی یکی از ستاره‌های مسابقه بود و کاملاً ورلاین را تحت‌الشعاع قرار داد؛ ورلاین خودش اعتراف کرد که شرایط وحشتناک و دید تقریباً صفر او را ترسانده بود.
انتخاب اوکون برای فورس ایندیا
مرسدس علاقه داشت یکی از رانندگان جوانش را برای فصل ۲۰۱۷ به تیم شریک خود، فورس ایندیا، بفرستد و هر دو راننده برای حضور در کنار سرجیو پرز در این تیم آزمایش شدند.
عملکرد آنها در خودرو تقریباً نزدیک به هم بود، اما اوکون خارج از خودرو تأثیر بسیار بهتری گذاشت و در نهایت صندلی را به دست آورد.
ورلاین سرانجام برای سال ۲۰۱۷ به سائوبر رفت؛ تیمی که در آن زمان نسبت به فورس ایندیا گزینه‌ای بسیار کم‌رقابت‌تر بود و به این ترتیب روند همکاری او با مرسدس نیز از شتاب افتاد.
حالا اوکون گزینه مورد علاقه مرسدس بود و خود را برای نخستین فصل کاملش در فرمول یک آماده می‌کرد.
اما راسل ۱۹ ساله نیز تا آن زمان وارد رادار مرسدس شده بود. او در فصل ۲۰۱۶ فرمول ۳ سوم شد، در نخستین حضورش در ماکائو پول پوزیشن گرفت و با یکی از ارائه‌های بسیار حرفه‌ای پاورپوینت خود، توتو وولف را تحت تأثیر قرار داد؛ ارائه‌هایی که بعدها حتی روی تیم ویلیامز نیز تأثیر گذاشت.
در حالی که اوکون در فورس ایندیا از نظر سرعت با پرز تقریباً هم‌سطح بود، راسل در نخستین فصل حضورش به‌عنوان راننده جوان مرسدس، قهرمانی GP3 را با اقتدار به دست آورد.
شخصیت راسل تفاوت را رقم زد
شخصیت راسل کاملاً حرفه‌ای است و او از هر فرصتی نهایت استفاده را می‌کند.
این ظاهر بسیار حرفه‌ای و رویکرد منظم و دقیق او، در کنار استعدادش، او را متمایز می‌کرد.
در نهایت راسل پرونده‌ای برای خودش ساخت که به‌شدت قانع‌کننده بود و به شکلی آرام اما توقف‌ناپذیر مسیرش را به سمت بالاترین سطح طی کرد.
این جزئیات که یک راننده را از دیگری متمایز می‌کند، تنها طی چندین فصل مشخص می‌شود.
اوکون نیز در سال دوم حضورش در فورس ایندیا، یعنی فصل ۲۰۱۸، همچنان سریع بود، اما از پرز سریع‌تر نبود. میانگین اختلاف آنها در تعیین خط تنها ۰.۰۰۵ ثانیه به سود اوکون بود، اما او در جدول امتیازات همچنان از پرز که تجربه بسیار بیشتری داشت، عقب ماند.
در آن فصل چندین درگیری روی پیست میان او و پرز شکل گرفت؛ راننده‌ای که به سختگیری در نبردهای چرخ‌به‌چرخ شهرت دارد.
این اتفاقات لزوماً تقصیر اوکون نبودند، اما خود او نیز شخصیتی سرسخت داشت و با وجود منابع بسیار محدود، راهش را به فرمول یک باز کرده بود.
این جنبه جنگنده شخصیت او شاید در برخی مواقع علیه خودش عمل کرد.
یکی از نمونه‌ها برخورد او با ورستپن، زمانی بود که تلاش کرد خودش را از راننده پیشتاز مسابقه در گرندپری برزیل لپ‌آن‌لپ کند. این برخورد باعث شد راننده ردبول پیروزی را از دست بدهد و در واقع اتفاقی غیرضروری بود.
درگیری لفظی میان این دو در منطقه وزن‌کشی پس از مسابقه نیز این سؤال را ایجاد کرد که چنین شخصیتی چقدر می‌تواند به‌عنوان هم‌تیمی همیلتون در مرسدس مناسب باشد.
این موضوع از آن جهت اهمیت داشت که در مقابل، شخصیت آرام و همراه بوتاس به همیلتون اجازه داده بود نسبت به دوران حضور نیکو روزبرگ در کنار خود، به دستاوردهای بیشتری برسد.
راسل هر روز بیشتر وارد ساختار مرسدس می‌شد
درست در همان زمانی که این اتفاقات برای اوکون رخ می‌داد، راسل بیشتر و بیشتر خود را در ساختار مرسدس تثبیت می‌کرد؛ آن هم در شرایطی که در نخستین فصل حضورش در فرمول ۲، قهرمانی این رقابت‌ها را با اقتدار به دست آورد.
در گرندپری‌هایی که با مسابقات فرمول ۲ تداخل نداشتند، راسل همراه تیم مرسدس سفر می‌کرد، در جلسات بررسی عملکرد شرکت می‌کرد و روی شبیه‌ساز کارهای ارزشمندی انجام می‌داد.
او نخستین تجربه رانندگی با یک خودروی فرمول یک را در سال ۲۰۱۷ و در بوداپست داشت؛ زمانی که هنوز در فرمول ۳ بود و نیروهای واردشده به بدنش حتی باعث خونریزی چشم‌هایش شدند.
اما یک سال بعد، وقتی برای دو روز در همان تست حاضر شد، آمادگی بسیار بیشتری داشت و حتی عملکردی چشمگیر ارائه کرد.
او با یک فراری بسیار سریع ۲۰۱۸ که کیمی رایکونن آن را می‌راند، در صدر جدول زمان‌ها قرار گرفت؛ آن هم با زمانی که از بهترین رکورد قبلی همان خودرو در آن پیست نیز سریع‌تر بود.
مهم‌تر از آن، راسل مهندسان مرسدس را با بازخوردهای فنی و روش منظم کار کردنش به‌شدت تحت تأثیر قرار داد.
در واقع، نشانه‌های آن عملکرد فوق‌العاده او در گرندپری صخیر، از همان تست سال ۲۰۱۸ قابل مشاهده بود.
اوکون مشخصاً کار اشتباهی انجام نداده بود و حتی در اسپا یک تعیین خط فوق‌العاده داشت و سوم شد.
اما راسل در داخل مرسدس سر و صدا به پا کرده بود.
در همین زمان، خرید فورس ایندیا توسط لارنس استرول باعث شد دیگر جایی برای اوکون در این تیم وجود نداشته باشد، زیرا پرز در ترکیب باقی ماند.
وولف برای اوکون یک صندلی در رنو برای فصل ۲۰۱۹ پیدا کرد، اما این قرارداد زمانی از بین رفت که دنیل ریکاردو با تصمیمی غافلگیرکننده اعلام کرد می‌خواهد به رنو بپیوندد.
سخت است این قرارداد رنو را چیزی جز یک حرکت تشکرآمیز از سوی وولف تلقی کنیم؛ چیزی شبیه «ممنون بابت زحماتت و موفق باشی» که تقریباً مشابه فرصت ورلاین در مانور در سال ۲۰۱۶ بود.
اوکون در دو فصل کامل حضورش در فرمول یک عملکرد خوبی داشت، اما نتوانسته بود پرونده‌ای بسازد که او را جانشین طبیعی همیلتون نشان دهد.
بنابراین حفظ او به‌عنوان راننده سوم مرسدس در سال ۲۰۱۹، عملاً یک جایزه تسلی‌بخش برای یک جایزه تسلی‌بخش بود.
راسل جای اوکون را گرفته بود
راسل که در آستانه آغاز نخستین فصل فرمول یک خود با ویلیامز بود، حالا از اوکون جلو زده بود.
اوکون دیگر به‌عنوان گزینه احتمالی جانشینی همیلتون دیده نمی‌شد.
اما شاید هنوز می‌توانست جایگزین بوتاس شود.
اوکون معتقد بود به صندلی بوتاس برای فصل ۲۰۲۰ بسیار نزدیک شده است.
شاید هم همین‌طور بود.
توتو وولف پس از تمدید قرارداد بوتاس گفت:
«عامل تعیین‌کننده برای من این بود که قرار دادن اوکون در کنار همیلتون، راننده‌ای که هفت سال با مرسدس بوده و در اوج دوران حرفه‌ای خود قرار دارد، برای او خوب نیست؛ به‌خصوص بعد از اینکه یک سال مسابقه نداده است.»
«ممکن است این داستان برای ما هیجان‌انگیز باشد و احتمالاً او عملکرد خوبی ارائه می‌داد، اما تنها راننده‌ای که تاکنون توانسته در برابر یک ابرستاره عملکرد خوبی داشته باشد، خود لوئیس همیلتون بود؛ در سال ۲۰۰۷ در برابر فرناندو آلونسو.»
«بنابراین نمی‌خواهم دوران حرفه‌ای او را به خطر بیندازم و نمی‌خواهم او برای شکست دادن لوئیس تحت فشار قرار بگیرد. این همان عاملی بود که تصمیم نهایی را رقم زد.»
وولف همچنین به‌طور غیرمستقیم به خطرات قرار دادن یک هم‌تیمی جنگنده در کنار همیلتون اشاره کرد و گفت:
«ما چند سال دشوار را با نیکو و لوئیس داشتیم. آن زمان فضای بدی در تیم وجود داشت.»
اوکون سرانجام یک سال دیرتر راهی رنو شد و در فصل گذشته به‌طور کاملاً مشخصی از سوی ریکاردو شکست خورد؛ هرچند در شرایط بارانی سریع‌تر بود.
صخیر؛ ضربه نهایی به شانس اوکون
در همین حال، راسل پس از یک فصل که گاهی ویلیامز را به جایگاه‌هایی در گرید می‌رساند که این خودرو اصلاً شایسته آن نبود، در گرندپری صخیر به‌عنوان جانشین موقت وارد مرسدس شد.
او در آن مسابقه کاملاً بوتاس را تحت‌الشعاع قرار داد.
این اتفاق هیچ کمکی به از بین بردن این تصور نکرد که راسل می‌تواند جانشین طبیعی همیلتون در مرسدس باشد.
شاید اگر اوکون در آن مسابقه بارانی هوکنهایم در سال ۲۰۱۹ فرصت حضور پیدا می‌کرد، می‌توانست نظر مرسدس را برای جایگزینی بوتاس تغییر دهد؛ چراکه شرایط بارانی دقیقاً همان جایی بود که او معمولاً در آن می‌درخشید.
اما او احتمالاً به اندازه راسل در سال ۲۰۲۰ آماده نبود و باید خودرو را از صبح شنبه تحویل می‌گرفت.
بنابراین شاید حتی آن فرصت هم نمی‌توانست سرنوشت او را تغییر دهد.
در نهایت، راسل نه با یک لحظه خاص، بلکه با مجموعه‌ای از عملکردهای مداوم، حرفه‌ای‌گری، سرعت و استفاده بهتر از فرصت‌ها توانست جای اوکون را در صف جانشینان همیلتون بگیرد.