حادثه جنجالی ری‌استارت سیفتی کار در گرندپری آذربایجان و تصادف فرانکو کولاپینتو با هم‌تیمی‌اش پیر گسلی و لاندو نوریس، بار دیگر ناکارآمدی و افراط-و-تفریط در قوانین داوری FIA را به صدر اخبار آورد.
جریمه ۱۰ ثانیه‌ای کولاپینتو به دلیل DNF شدن او، طبق روال به ۵ رده جریمه در گرید مسابقه بعدی (مالزی) تبدیل شد. اما نکته بحث‌برانگیز این رای، عدم در نظر گرفتن هیچ‌گونه امتیاز منفی (Penalty Points) روی سوپرلایسنس این راننده بود؛ موضوعی که ساختار فعلی قوانین داوری را زیر سوال برده است.
۱. از افراط سال‌های گذشته تا تفریط سال ۲۰۲۶
سیستم امتیاز منفی با این هدف طراحی شد که رانندگان پرریسک و خطرناک را با رسیدن به سقف ۱۲ امتیاز، با محرومیت اتوماتیک از یک مسابقه روبه‌رو کند (همان‌طور که برای کوین مگنوسن در سال ۲۰۲۴ رخ داد).
اما بازخورد منفی رانندگان از دادن امتیاز منفی برای تخلفات بسیار جزئی، باعث شد FIA سیاست خود را تغییر دهد. با این حال، به نظر می‌رسد داوران دچار اصلاح بیش از حد (Overcorrection) شده‌اند:
- آمار عجیب فصل ۲۰۲۶: پس از گذشت ۱۵ مسابقه از فصل ۲۰۲۶، حتی ۱ امتیاز منفی هم به دلیل ایجاد تصادف (Causing a Collision) به هیچ راننده‌ای داده نشده است! تمامی امتیازات منفی اعطایی صرفاً مربوط به تخلفات پرچم زرد یا قوانین سیفتی کار بوده است.
۲. تناقض در تعریف «خطای خطرناک»
اگر قفل کردن چرخ‌ها و خارج کردن دو خودروی دیگر از مسابقه در شرایط حساس ری‌استارت، شایسته دریافت امتیاز منفی نیست، پس معیار جدید داوران چیست؟
سیاست فعلی FIA این است که امتیاز منفی فقط برای رفتارهای «کاملاً عمدی یا شکننده امنیت» اعطا شود. این رویکرد به معنای آن است که یک راننده می‌تواند بارها با خطاهای فنی ناشی از بی‌پروا راندن، مسابقه رقبا را نابود کند و صرفاً با جریمه‌های ۵ رده‌ای در گرید مواجه شود؛ بدون آنکه به خط محرومیت ۱۲ امتیازی نزدیک شود!
۳. بدعت خطرناک برای مسابقات بعدی
عدم اعطای امتیاز منفی به کولاپینتو این بدعت (Precedent) را پایه‌گذاری کرده است که خطا در ترمزگیری و حذف دو ماشین از زمین، پیامدی فراتر از یک افت چند پله‌ای در مسابقه بعدی نخواهد داشت. این موضوع رویکرد پیشگیرانه سیستم امتیازات منفی را کاملاً خنثی کرده و عملکرد داوران مستقل در هر مسابقه را با سردرگمی مواجه می‌کند.
اگر سیستم امتیازات منفی قرار است خطاهای چرخ‌به‌چرخ و تصادفات سنگین را به کلی نادیده بگیرد، هدف اصلی وجود آن روی سوپرلایسنس رانندگان زیر سوال رفته است.