پیست جدید مادرید که قرار است از این هفته میزبان نخستین گرندپری اسپانیا باشد، از همین حالا لقب «قاتل خودروها» را به خود گرفته است.
نخستین مسابقه تاریخ در پیست تازهساز مادرینگ (Madring) همین آخر هفته برگزار میشود، اما تازه حالا رانندگان فرمول یک در حال درک ابعاد واقعی چالشی هستند که این پیست میتواند برای آنها ایجاد کند.
رانندگانی که پیشتر در این پیست رانندگی کردهاند، مادرینگ را ترکیبی از موناکو، ماکائو و جده توصیف کردهاند.
این یک پیست با حالوهوای قدیمی و شخصیت واقعی است؛ پیستی که پیچهای آن پتانسیل تبدیل شدن به بخشهایی کلاسیک و ماندگار را دارند. با این حال، نگرانیهایی درباره نوع مسابقهای که در آن شکل خواهد گرفت و همچنین فشار شدیدی که میتواند به خودروها و رانندگان وارد کند، وجود دارد.
در ماه ژوئن و زمانی که پیست هنوز در حال ساخت بود، شرایط آن را از نزدیک بررسی کردیم و از آن زمان تحقیقات بیشتری انجام دادهایم تا مشخص شود مادرینگ دقیقاً چه چالشی برای تیمها ایجاد خواهد کرد و در آخر هفته چه انتظاری باید داشته باشیم.
مهمترین نشانه در این زمینه، تست دو روزه فرمول 3 بود که چند هفته پیش در این پیست برگزار شد.
جیمز وولز، مدیر تیم ویلیامز در فرمول یک، در گفتوگو با رسانه اسپانیایی Sport گفت:
«در تست فرمول 3، ۱۹ پرچم قرمز داشتیم و سه شاسی، چند سیستم تعلیق و قطعات دیگر شکستند… بله، آنها رانندگان فرمول 3 هستند، اما این پیستی است که خودروها را میکشد.»
بر اساس اطلاعات موجود، برخی تیمهای F3 چندان از برگزاری تست در این پیست راضی نبودند، زیرا فهرست قطعات آسیبدیده بسیار طولانی شده بود.
با این حال، این تست ارزش زیادی برای فرمول یک داشت و عملاً بهعنوان یک آزمایش اولیه برای گرندپری مادرید عمل کرد. برگزارکنندگان پیست خواهان انجام این تست بودند تا از تکرار مشکلاتی که در نخستین حضور لاسوگاس در تقویم فرمول یک رخ داد جلوگیری کنند؛ مشکلاتی که در آن پوششهای نامناسب دریچههای فاضلاب باعث توقف تمرین، آسیب شدید به فراری کارلوس ساینز و عصبانیت فرد واسر، مدیر تیم فراری، شد.
تست آشفته F3 همچنین هشداری جدی برای تیمها و رانندگان فرمول یک بود تا بدانند در آخر هفته چه چالش بزرگی در انتظارشان است.
فراری در ماه ژوئیه یک روز فیلمبرداری با خودروی F1 خود در این پیست داشت، اما آن زمان پیست هنوز در شرایط بسیار خشنتری قرار داشت. بنابراین تست F3 نخستین آزمایش واقعی مادرینگ با خودروهای مسابقهای بود.
چیزی که تیمها و رانندگان فرمول یک را نگران کرده، این است که ۱۹ پرچم قرمز در تست F3 در نقاط مختلف پیست رخ دادند. یعنی تنها یک منطقه خطرناک وجود ندارد؛ بلکه در بخشهای متعددی از پیست ممکن است راننده اشتباه کند و تیم را با یک صورتحساب سنگین تعمیرات مواجه کند.
این موضوع برای تیمهایی که در پایان فصل ۲۰۲۶ در حال مدیریت بودجه توسعه خود تحت سقف هزینهها هستند، اصلاً خبر خوبی نیست. آخرین چیزی که آنها میخواهند، یک خودروی بهشدت آسیبدیده است.
مناطق خطرناک مادرینگ
برای درک بهتر دلیل دشواری مادرینگ و تعداد بالای پرچمهای قرمز، با چند راننده و تیم F3 صحبت شده است.
فردی اسلیتر، صدرنشین مسابقات F3 و راننده تحت حمایت آئودی، در پاسخ به این سؤال که چرا پیست اینقدر دشوار است، گفت:
«به خاطر پیچهایی که در پیست وجود دارند. آنها بسیار تنگ هستند و هیچ بخشش و خطایی ندارند. علاوه بر این، دیوارها در خروجی پیچها به سمت شما میآیند. برخلاف بیشتر پیستها، اینجا دیوارها از شما دور نمیشوند.»
او ادامه داد:
«وقتی از پیچ خارج میشوید، بهجای اینکه بتوانید روی حداکثر سرعت تمرکز کنید، همیشه باید سعی کنید از دیوار فاصله بگیرید. به همین دلیل پیدا کردن ریتم در این پیست بسیار دشوار است.»
«اگر فشار نیاورید، کند خواهید بود. فکر میکنم به همین دلیل تصادفات زیادی رخ میدهد؛ چون اگر فشار نیاورید، واقعاً در مرز توانایی خودرو نیستید.»
با این حال، اسلیتر معتقد است مادرینگ میتواند یکی از بهترین پیستهای تقویم باشد:
«صادقانه بگویم، از نظر من احتمالاً یکی از بهترین پیستهای تقویم است، چون حس پیستهای قدیمی را دارد؛ چیزی شبیه برخی پیستهای قدیمی بریتانیا یا ماکائو. بنابراین واقعاً برای حضور در فینال مسابقات F3 در اینجا هیجانزده هستم.»
دور مادرینگ با یک شیکین سرعت پایین آغاز میشود که شباهت زیادی به بخشهایی از پیست جده دارد. پس از آن رانندگان با سرعت بالا از پیچهای ۳ و ۴ عبور میکنند و به نخستین منطقه واقعاً خطرناک میرسند: شیکین دوم.
این یک شیکین پرسرعت است که دیوار در خروجی آن واقعاً به سمت خودرو میآید و در تست F3 محل بسیاری از تصادفات بود.
اسلیتر درباره این بخش گفت:
«در آنجا زمان زیادی میتوان به دست آورد، چون بعد از آن یک بخش سربالایی قرار دارد و در مسیر صعود زمان زیادی برای کسب کردن وجود دارد.»
«به همین دلیل میبینید خیلیها برای رسیدن به حداکثر زمان دور ریسک میکنند. از طرفی احتمالاً همین بخش بیشترین تصادفات را به همراه دارد.»
«کربها هم چندان بخشنده نیستند، بنابراین باید کاملاً درست از آنها عبور کنید؛ در غیر این صورت احتمالاً تصادف خواهید کرد.»
این بخش در واقع نسخهای حتی دشوارتر از Singapore Sling است؛ شیکین سهپیکی که از پیست سنگاپور حذف شده و اگر کمی اشتباه کنید، مسیر خودرو میتواند مستقیماً به سمت دیوار هدایت شود.
این بخش برخلاف چیزی که در برخی شبیهسازهای مجازی به نظر میرسد، جایی نیست که بتوان بهراحتی از روی کربها عبور کرد.
ورودی این شیکین یکی از تنها دو منطقه Straight Mode در پیست است و رانندگان با سرعتی حدود ۳۴۰ کیلومتر بر ساعت وارد آن خواهند شد. بنابراین قطع شدن Straight Mode در این نقطه، چیزی نیست که رانندگان بخواهند تجربه کنند؛ اتفاقی مشابه مشکلاتی که اوایل سال برای ردبول مکس ورستپن رخ داده بود.
پس از پشت سر گذاشتن این بخش، رانندگان از زیر یک زیرگذر عبور میکنند و وارد یک بخش سربالایی دشوار دیگر میشوند؛ بخشی که آن هم در تست F3 قربانیان زیادی گرفت.
ویژگی شاخص مادرینگ بدون شک پیچ بانکی La Monumental است، اما جالب اینکه پیچهای پیش از آن نیز به همان اندازه برای رانندگان F3 دردسرساز شدند.
ابتدا یک شیکین تنگ قرار دارد و سپس رانندگان در پیچهای ۱۰ و ۱۱ باید در فاصلهای کوتاه دو تغییر جهت سریع راست و چپ انجام دهند؛ بخشی که بهراحتی میتوان در آن اشتباه کرد.
سپس خودروها وارد La Monumental میشوند؛ پیچی با شیب بانکی ۲۴ درصد که از نظر دشواری حتی پیچهای بانکی پیست زندفورت را نیز تحتالشعاع قرار میدهد.
سیمونه برا، مهندس ارشد پیرلی، آن را «شدیدترین پیچ در مسابقات قهرمانی» توصیف کرده است.
برا در مقایسه این پیچ با بخشهای بانکی زندفورت گفت که La Monumental حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد انرژی بیشتری به تایرها وارد میکند.
این پیچ علاوه بر آن، خروجی کاملاً کور دارد و محدودیت اصلی آن میزان چسبندگی است، نه قدرت موتور؛ درست برخلاف پیچ بانکی زندفورت. در نتیجه فشار بسیار زیادی به تایرها و خودرو وارد میشود تا چسبندگی موردنیاز راننده فراهم شود.
رانندگان F3 در تست، خطوط مختلفی را امتحان کردند و انتظار میرود رانندگان فرمول یک نیز در تمرین روز جمعه همین کار را انجام دهند.
اسلیتر درباره La Monumental گفت:
«احساس میکنم داخل یک ایندیکار روی یک پیست بیضیشکل هستم.»
«احتمالاً با خودروی F3 تقریباً میتوان آن را تمامگاز طی کرد. فکر میکنم در فرمول 2 و شاید حتی فرمول یک، شرایط کمی دشوارتر باشد.»
«پیدا کردن خط ایدهآل هم دشوار است، چون در قسمت تاج پیچ، کف خودرو میتواند بهشدت با زمین برخورد کند. وقتی از بیرون نگاه میکنید، پیچ ساده به نظر میرسد، اما در عمل پیدا کردن ریتم مناسب در آن بسیار دشوار است.»
La Monumental تنها نقطه میانی یک دور است و پس از آن نیز پیچهای دشوار زیادی وجود دارند؛ از جمله پیچ ۱۷ که یک پیچ راستگرد تنگ است.
در طول یک دور تقریباً هیچ فرصت تنفسی وجود ندارد و رانندگی محافظهکارانه نیز راهحل مناسبی نیست.
تایتو کاتو، برنده مسابقه اسپرینت F3 در مونزا، توضیح داد:
«اگر میخواهید زمان دور بهتری ثبت کنید، باید تا جایی فشار بیاورید که به دیوار نزدیک شوید. ریسک بالاست، اما رانندگی در این پیست لذتبخش است.»
آیا مادرینگ خطرناک است؟
رانندگان فرمول یک در جریان رژه رانندگان گرندپری ایتالیا در مونزا، درباره نخستین برداشتهای خود از مادرید صحبت میکردند. کارلوس ساینز فاش کرد:
«به نظر میرسید همه از پیستی که مادرید ساخته، کاملاً شگفتزده شدهاند.»
ساینز که سفیر این گرندپری نیز محسوب میشود، توضیح داد که منظورش از شگفتزده شدن، وجود شخصیت واقعی در پیست است؛ برخلاف برخی پیستهای خیابانی کمهیجانتری که در سالهای اخیر به تقویم اضافه شدهاند.
او همچنین قبول دارد که مادرینگ تاکنون یک «قاتل خودرو» برای F3 بوده، اما هنوز مشخص نیست آیا همین اتفاق برای خودروهای F1 نیز رخ خواهد داد یا خیر.
ساینز همچنین گفت:
«همه ما انتظار داریم در تعیین خط شاهد خودروهای ایمنی، پرچم قرمز و پرچم زرد باشیم.»
گابریل بورتولتو، راننده آئودی، نیز گفت:
«به نظر میرسد پیست بسیار جالب و خطرناکی باشد، اما در عین حال چالشبرانگیز است و مسابقه دادن در چنین پیست جدیدی لذتبخش خواهد بود.»
وقتی از سرجیو پرز پرسیده شد آیا مادرینگ خطرناک است، او پاسخ داد:
«صادقانه بگویم، فکر نمیکنم از جده خطرناکتر باشد.»
البته جده نیز در برخی مواقع برای خودروها بسیار خشن بوده است. یکی از نمونههای مشهور آن، تصادف شدید میک شوماخر در تعیین خط گرندپری ۲۰۲۲ بود که باعث شد او نتواند روز بعد با خودروی هاس خود مسابقه دهد.
بنابراین عبارت «خطرناکتر از جده نیست» همچنان فضای زیادی باقی میگذارد تا مادرینگ بتواند فشار بسیار زیادی به خودروها وارد کند.
با توجه به سطح بالای ریسک در این پیست، امیدهایی وجود دارد که رانندگان بتوانند تفاوت ایجاد کنند. از سوی دیگر، طراحی بسیار فنی پیست و تعداد زیاد پیچهای سرعت پایین نیز میتواند نقش راننده را پررنگتر کند.
آروید لیندبلاد مادرینگ را «یک پیست واقعی برای رانندگان» توصیف کرده و پیشبینی میشود تعیین خط در مادرید با اختلافهایی بسیار ناچیز و هیجان بالا همراه باشد؛ حتی این احتمال وجود دارد که شاهد یک شگفتی مشابه مونزا باشیم.
اما دقیقاً همین ویژگیها باعث نگرانی درباره کیفیت مسابقه روز یکشنبه شدهاند.
نگرانیها درباره روز مسابقه
بنابراین میتوان انتظار یک تعیین خط نفسگیر در مادرید را داشت، اما نگرانیهایی وجود دارد که خود مسابقه بیشتر شبیه یک رژه خودروها شود.
با توجه به پیچهای بسیار تنگ، مسیرهای مستقیم کم و نبود مناطق ترمزگیری سنگین، فرصتهای واضح زیادی برای سبقت گرفتن وجود ندارد.
در طول یک دور، نقاط زیادی برای شارژ مجدد انرژی وجود دارد؛ بنابراین احتمالاً شاهد مسابقهای سنتیتر شبیه گرندپری مجارستان خواهیم بود، نه مسابقاتی با حجم بالای سبقت مانند مونزا، سیلورستون یا اسپا.
الکس آلبون حتی با شوخی گفت:
«فکر نمیکنم اصلاً سبقتی در کار باشد. امیدوارم در مونزا به اندازه کافی سبقت دیده باشید و هفته آینده را نادیده بگیرید.»
البته اگر خودرو ایمنی یا پرچم قرمز وارد معادله شود، آشوب احتمالی میتواند مسابقه را جذابتر کند.
از سوی دیگر، این آخر هفته مسابقات F2 و F3 نیز در مادرید برگزار میشوند و مجموعاً پنج مسابقه پیش از گرندپری F1 خواهند داشت.
مسابقات F3 همچنین تعیینکننده قهرمان فصل خواهد بود؛ بنابراین رانندگان این رقابت انگیزه مضاعفی دارند تا در آخرین فرصت خود، تواناییهایشان را به تیمهایی که ممکن است برای آینده به آنها علاقهمند باشند نشان دهند.
نمونه مشابهی را میتوان در نخستین مسابقه فرمول یک در باکو در ۱۰ سال قبل دید. در آن زمان، سری GP2 که پیش از F2 فعالیت میکرد، احتمالاً یکی از عجیبترین آخرهفتههای تاریخ خود را پیش از مسابقه F1 در باکو پشت سر گذاشت. در دو مسابقه GP2 مجموعاً ۱۷ راننده به دلیل تصادف از مسابقه خارج شدند.
در نتیجه رانندگان F1 با احتیاط بیشتری مسابقه دادند و نخستین گرندپری باکو برخلاف پیشبینیها، مسابقهای کسلکننده از آب درآمد. آشوبی که انتظار میرفت در باکو رخ دهد، در سالهای بعد خودش را نشان داد.
ساینز درباره آن تجربه گفت:
«گرندپری کسلکننده بود، درست است؟ یادم هست. من در سال ۲۰۱۶ در باکو حضور داشتم و فکر میکنم رانندگان F1 در چنین شرایطی کمی منضبطتر عمل میکنیم.»
او ادامه داد:
«ما مسئولیت بیشتری داریم، چون نماینده حدود هزار نفر در کارخانه هستیم که برای ساخت این خودروها کار میکنند و باید کمی بیشتر مراقب تجهیزات باشیم.»
«گاهی اوقات با محدودیت قطعات مواجه هستیم و تجربه بیشتری هم داریم. از طرفی خودروهای سریعتری میرانیم که معمولاً اگر اتفاقی بیفتد، حتی راحتتر میتوانند تصادف کنند.»
«اما بله، ما معمولاً در این زمینه کمی منضبطتر هستیم.»
ساینز همچنین معتقد است رانندگان میتوانند در طول آخرهفته به FIA و مدیر مسابقه برای شناسایی مشکلات پیست کمک کنند:
«از نظر ایمنی و توصیه درباره پیست، حتی با تماشای زنده FP1 میتوانیم گاهی برای مدیر مسابقه پیام بفرستیم و بگوییم این کرب آنجا منطقی نیست و احتمالاً باعث تصادف یا یک لحظه خطرناک خواهد شد.»
«ما میتوانیم به مدیر مسابقه و FIA کمک کنیم تا در طول آخرهفته و با مشاهده الگوهای مشابه، از اتفاقات رخداده درس بگیرند.»
به نظر میرسد تقریباً اجتنابناپذیر است که در این آخرهفته دستکم یک راننده گرفتار شرایط دشوار پیست شود. در مادرینگ نقاط زیادی وجود ندارد که بتوان در آنها اشتباه کرد و بدون آسیب از آن بیرون آمد.
با این حال، ساینز از همتیمیها و رقبای خود خواسته است خیلی سریع درباره ارزش واقعی این پیست قضاوت نکنند. او خواهان یک «جلسه جمعبندی خوب» پس از مسابقه شده تا مشخص شود در آینده چه بخشهایی را میتوان بهبود داد.
ساینز معتقد است فرمول یک باید بررسی کند که آیا مادرینگ «کمی بیش از حد» آشوب ایجاد میکند یا خیر. او انتظار دارد برخی چیزها «عالی پیش بروند و برخی دیگر چندان خوب نباشند.»
او به تجربه میامی اشاره کرد؛ جایی که نخستین گرندپری در سال ۲۰۲۲ از نظر او «کمی فاجعهبار» بود، اما بعدها به یک «گرندپری عالی» تبدیل شد. به همین دلیل ساینز خواهان صبر و فرصت مشابهی برای مادرید است.
با این حال، در شرایطی که شهرهای زیادی برای میزبانی گرندپری فرمول یک رقابت میکنند، مادرید میخواهد از همان نخستین حضور خود تأثیری جدی بر تقویم بگذارد تا جایگاهش را توجیه کند؛ حتی اگر قراردادی ۱۰ ساله برای حضور در تقویم داشته باشد.
ویژگیهای خشن و «خودروکش» مادرینگ در کنار طراحی قدیمی و پرشخصیت آن، میتواند یک جلسه تعیین خط فوقالعاده هیجانانگیز رقم بزند.
اما سؤال اصلی این است که آیا نمایش مسابقه در روز یکشنبه نیز میتواند به اندازه تعیین خط جذاب باشد یا نه.