با تمدید قراردادهای سنگین مکس ورستپن با ردبول و لاندو نوریس با مکلارن تا سال ۲۰۳۰ (در کنار قرارداد بلندمدت شارل لوکلر با فراری)، صندلیهای اصلی و مدعی قهرمانی در فرمول یک حداقل تا پایان این دهه قفل شدهاند.
دادهها نشان میدهند که میزان جابهجایی رانندگان نسبت به اوایل دهه ۱۹۹۰ به نصف کاهش یافته و به جز پدیدههای استثنایی (مانند ۲۰۲۵)، ثبات بیسابقهای بر پادوک حاکم شده است. اما چه عواملی بازار را به این نقطه رساندند؟
۱. سقف بودجه و ثروتهای افسانهای (The Cost Cap)
اجرای سقف بودجه (Cost Cap) هزینههای توسعه خودرو را محدود کرد، اما دستمزد رانندگان از این سقف مستثنی شد. با رشد سرسامآور ارزش تیمها زیر مالکیت لیبرتی مدیا، تیمهای بزرگ به منابع مالی هنگفتی دست یافتند که توانایی خرج کردن آن روی خودرو را نداشتند.
- نتیجه: تیمها این پتانسیل مالی را صرف پیشنهادهای مالتیمیلیون دلاری و طویلالمدت به رانندگان فرانچایز (مانند نوریس و ورستپن) کردند تا آنها را قفل کنند و ثبات اسپانسری ایجاد کنند.
۲. کند شدن «تحرک پذیری» تیمها (Slow Social Mobility)
تیمهایی که پیش از اجرای سقف بودجه زیرساختهای فوقالعاده ساختند، مزیتی همیشگی پیدا کردند. سقف بودجه مانع از جهشهای ناگهانی تیمهای میانه جدول میشود.
- نتیجه: پیشتر اگر رانندهای در یک تیم میانی میدرخشید، با ریسک پذیرفتنی به تیم دیگری میرفت. اما امروز پذیرش پیشنهاد تیمهایی نظیر آئودی یا استون مارتین توسط رانندهای که در یکی از ۴ تیم برتر صندلی دارد، یک «قمار پرریسک» است. رانندگان ترجیح میدهند در قلمروی امن خود بمانند.
۳. طولانی شدن دوره هماهنگی (Adaptation Period)
خودروهای مدرن پیچیدگیهای آیرودینامیکی و الکترونیکی عظیمی دارند. کارلوس ساینز صراحتاً اشاره کرده که حضور در سال دوم در یک تیم، حداقل ۰.۱ ثانیه در هر دور به دلیل آشنایی کامل با فرآیندها و ابزارها سرعت میآورد.
- نتیجه: جابهجایی تیم به معنای سوزاندن حداقل یک فصل برای هماهنگی است (نمونه بارز آن افت و خیز لوئیس همیلتون در ابتدای حضورش در فراری). رانندگان دیگر تمایلی به از دست دادن این زمان ندارند.
۴. روزنه امید؛ بازار کی دوباره گر میگیرد؟
اگرچه ظاهر بازار مرده به نظر میرسد، اما چند متغیر میتوانند جرقه یک انفجار جدید (دومینو) را بزنند:
- بندهای فسخ بر اساس عملکرد (Performance Clauses): حتی قراردادهای بلندمدت ورستپن و نوریس دارای بندهای عملکردی هستند. اگر افت فنی شدیدی در تیم رخ دهد، رانندگان آزاد خواهند شد.
- بازنشستگی لوئیس همیلتون: همیلتون تا پایان ۲۰۲۷ با فراری خواهد بود و در آستانه ۴۳ سالگی قرار میگیرد. بازنشستگی او میتواند صندلی طلایی مارانلو را خالی کند.
- تصمیمات پیاستری و راسل: اسکار پیاستری (در صورت فرورفتن در سایه نوریس) و جورج راسل (در صورت فشار از سوی کیمی آنتونلی) ممکن است به دنبال رهبری پروژههای جدید بروند.
- تغییر بزرگ مقررات ۲۰۳۱: بر اساس چشماندازها، تغییرات مقرراتی بعدی – که احتمالاً شامل بازگشت موتورهای V8 با سوخت پایدار است – برای سال ۲۰۳۱ هدفگذاری شده است. این تاریخ میتواند نقطه بازگشت هیجان و تحول واقعی به بازار رانندگان F1 باشد. RacingNews365